Galaktik şişkinlik projesi kapsamında Avrupa Uzay Ajansı (ESA), galaksimiz Samanyolu'nun merkez bölgesinin görünür ışıkta şimdiye kadar çekilmiş en büyük ve en ayrıntılı fotoğrafını yayımladı. Görüntüde 60 milyondan fazla yıldızın yanı sıra bulutsular ve yıldız kümeleri de yer alıyor.
Görünmeyen karanlık evreni incelemek amacıyla tasarlanan Euclid uzay teleskobu, araştırmacıların talebi üzerine yalnızca bir günlüğüne kendi galaksimizin merkez bölgesine, yani "galaktik şişkinlik" olarak bilinen alana yönlendirildi.
Euclid'in yüksek çözünürlüğü ve hassasiyeti, bu yoğun bölgede olağanüstü ayrıntılar yakalamasını ve hatta oldukça sönük yıldızları bile tek tek ayırt etmesini sağladı. Teleskop, her biri dolunaydan daha büyük dokuz bölgenin birleştirilmesiyle oluşturulan dev bir mozaik görüntü üretti. Bu da astronomlara muazzam miktarda veri sunması demek.
ABD Uzay ve Havacılık Dairesi NASA'ya göre bugüne kadar altı binden fazla ötegezegen keşfedildi. Güneş sistemimizin dışında keşfedilen gezegenlere ötegezegen denilmektedir.
Yeni görüntü, bilim insanlarının ötegezegenlerin kütlesini ölçmesine imkân sağlayacak. Bu da söz konusu gezegenlerin yaşam barındırma potansiyeline sahip olup olmadığına dair önemli ipuçları sunabilir.
Ayrıca astronomların "mikromercekleme" adı verilen yöntemle yeni ötegezegenler keşfedilmesine olanak sağlayacaktır.
En basit haliyle mikromercekleme olayı, bir yıldızın başka bir yıldızın tam önünden ya da ona çok yakın bir noktadan geçmesiyle meydana geliyor. Bu durumda bize daha yakın olan yıldız, kütle çekimi sayesinde arkasındaki yıldızdan gelen ışığı büküp parlaklaştırarak adeta bir büyüteç görevi görüyor. Eğer bize yakın olan yıldızın etrafında bir gezegen dönüyorsa, onun kütle çekimi de bu ışığı büküyor. Parlaklıktaki bu çok küçük ek değişim, astronomlara orada bir ötegezegen bulunduğunu gösteren bir işaret sağlıyor. Son yirmi yılda bu teknik kullanılarak yaklaşık 300 ötegezegen keşfedilmiştir.
Bu veriler, bilim insanlarının gezegenlerin kütlesini hesaplamasının da önünü açıyor. Eğer yakın yıldızın etrafında bir ötegezegen bulunuyorsa, bu yıldızın büyütülen arka plan yıldızına göre hareketini ölçmek, astronomların gezegenin kütlesini giderek daha yüksek hassasiyetle hesaplamasına yardımcı oluyor.
Burada bir tespitte bulunmak istiyorum. Mikromercekleme yöntemi, bize fotonların artık kütleye sahip olduğunu ve artık bilim dünyasında bu tartışmaya nokta koymuştur. İleride, ışık hızında zamanın durmasını da yeni verilerle sizlerle paylaşmaya çalışacağım. Çünkü zaman kavramını sorgulayacağız.
Kaynak:ESA
