Değerli bilimseverler, bu hafta evrenin oluşumuna ilişkin bazı sorgulamaları ve bunun ışığında sizlerle beyin jimlastiği yapmayı düşündüm. Dilerim hem bakışlarımıza yeni ufuk açmaya, hemde bilimseverlerle konuyla ilgili sorgulamalar yapmanıza vesile olur.
Bu yazımı sadece 1 köşe yazısı ile bitirmek isterdim. Ancak gerek sizlere, gerekse bilimsel verilerde emeği geçenlere olan saygımdan ötürü ancak 2 köşe yazısı ile sizlerle paylaşmak zorunda kaldım.
Evrenin kökenine dair en yaygın kabul gören teori olan Büyük Patlama ‘ya göre, evren yaklaşık 13.8 milyar yıl önce, inanılmaz derecede yoğun ve sıcak bir noktadan ani bir şekilde genişlemeye başlar ve bu öngörülere göre temel aşamaları ve bu öngörüleri destekleyen olguları öncelikle sizlerle paylaşmak istedim.
Temel Aşamalar:
-10-43 saniye (Planck Dönemi): Evrenin fiziksel yasaları oluşma aşamasında kozmik şişme ile evren çok hızlı bir şekilde genişler. Kuarklar, gluonlar ve diğer temel parçacıklar oluşur. Kuarklar birleşerek proton ve nötronları meydana getirir.
1. saniye: Proton ve nötronlar evrende serbestçe dolaşır. Elektronlar ve nötrinolar da oluşmuştur.
3. dakika: Nükleosentez başlar. Hafif elementler (hidrojen, helyum ve az miktarda lityum)
oluşur.
380.000. yıl: Evren soğumaya devam eder. Protonlar ve elektronlar birleşerek nötr hidrojen atomlarını oluşturur. Bu süreçten sonra evren şeffaf hale gelir ve kozmik mikrodalga arka plan ışınımı (CMB) oluşur.
400 milyon. yıl: İlk yıldızlar ve galaksiler oluşmaya başlar.
1. milyar yıl: Galaksilerin birleşmesiyle daha büyük yapılar (küme ve süper kümeler) meydana gelir.
Temel Aşamaları Destekleyen Olgular ve Öngörülerim:
1. Kozmik Mikrodalga Arka Plan Işıması:
1965 yılında Arno Penzias ve Robert Wilson tarafından keşfedilen kozmik mikrodalga arka plan ışınımı, evrenin her köşesinden gelen ve yaklaşık -270°C sıcaklığa sahip radyasyondur. Bu radyasyon, Büyük Patlama’dan kalan bir "fosil" olarak kabul edilir. Evrenin ilk dönemlerinde oluşan bu ışınımın varlığı, teorinin en güçlü kanıtlarından biridir.
Öngörüm 1: -270°C sıcaklığa sahip kozmik mikrodalga arka plan ışınımı, evrenin ilk dönemlerinden ve genişlemesinden kaynaklanan soğumanın işareti ise ve evren 13,8 milyar genişlemeye devam ettiğine göre, bugün -270°C’den çok daha düşük kozmik mikrodalga arka plan ışınımını tespit etmemiz gerekmiyor mu?
2. Evrenin Genişlemesi:
1929’da Edwin Hubble’ın yaptığı gözlemler sonucunda, uzak galaksilerin bizden uzaklaştığı ve evrenin sürekli genişlediği anlaşılmıştır. Hubble Yasası ile açıklanan bu durum, evrenin başlangıçta daha küçük ve yoğun olduğunu, zamanla genişlediğini gösterir. Bu da Büyük Patlama teorisini destekler.
Öngörüm 2: Bizden uzaklaşan galaksilerin varlığı elbette kaçınılmaz bir olgudur. Ancak birbirine yaklaşan, hatta birbirine yaklaşarak çarpışan galaksi sayısı göz ardı edilemeyecek kadar fazladır. Örneğin, Andromeda Galaksisi ile Samanyolu Galaksimiz saatte yaklaşık 402.000 kilometre (hızla birbirine yaklaşmaktadır.)
Ayrıca evrende çok sayıda galaksilerin çarpışması sonucu oluşan sarmal galaksilerde mevcuttur. Devamı gelecek hafta.

